Mevduat faizlerinde son aylarda gözle görülür bir gerileme yaşanıyor. Bir dönem yüzde 50’lere yaklaşan oranlar, artık daha düşük seviyelere inmiş durumda. Birçok banka, yeni müşteri kampanyalarında hâlâ cazip rakamlar sunsa da, genel piyasa ortalaması aşağı yönlü hareket ediyor. Bu durum, tasarruf sahiplerinin “param nerede daha iyi değerlendirilir?” sorusunu yeniden sormasına neden oluyor.
Basit bir hesap yapalım. 200 bin TL’lik bir mevduat için aylık net getiri, faiz oranına ve stopaj oranına göre değişiyor. Stopaj oranı vade ve tutara göre farklılık gösterse de, genel olarak yüzde 15 civarında uygulanıyor. Örneğin brüt yüzde 41 faiz sunan bir bankada, net getiri yaklaşık yüzde 34,85 seviyesine denk geliyor. Bu durumda 200 bin TL’nin aylık net faizi kabaca 5.800-6.000 TL bandında gerçekleşiyor.
Bazı bankalar yeni müşterilere özel yüzde 46’ya varan hoş geldin faizleri açıklıyor. Bu oranlar genellikle sınırlı süre ve belirli tutar aralıkları için geçerli. Kampanya bitince faiz otomatik olarak genel tarife seviyesine düşebiliyor. Bu nedenle “kampanya faizi” ile “süreklilik arz eden faiz” ayrımını iyi yapmak gerekiyor.
Mevduatın avantajı, anaparanın güvence altında olması ve getirinin peşin bilinmesi. Bankacılık sisteminde belirli tutara kadar mevduat güvencesi de mevcut. Ancak enflasyonun hâlâ yüksek olduğu bir ortamda, nominal faiz ile reel faiz arasındaki fark önem kazanıyor. Faiz enflasyonun altında kalırsa, paranın satın alma gücü eriyor demektir.
Alternatif arayışlar da artıyor. Altın, döviz, borsa yatırım fonları, devlet tahvilleri veya özel sektör borçlanma araçları, risk iştahına göre değerlendiriliyor. Her birinin kendine özgü risk ve getiri profili var. Mevduat “sıfır risk”e en yakın seçenek olarak görülürken, diğer enstrümanlar daha yüksek getiri potansiyeli karşılığında dalgalanma riski taşıyor.
Pratik öneriler arasında, faizleri düzenli karşılaştırmak öne çıkıyor. Bankalar arasında ciddi farklar olabiliyor. Ayrıca vade seçimi de kritik. Çok kısa vadeli hesaplar esneklik sağlarken, biraz daha uzun vadeler genellikle daha yüksek faiz sunuyor. Paranın ne zaman lazım olacağını bilmek, doğru vade seçiminde yardımcı oluyor.
Sonuç olarak mevduat faizleri gerilerken, tasarruf sahiplerinin daha seçici olması gerekiyor. Sadece orana bakmak yetmiyor; net getiri, vade, güvence ve enflasyon karşısındaki reel durum birlikte değerlendirilmeli. Küçük bir araştırma, aylık yüzlerce liralık fark yaratabiliyor.
